Wymiary i okresy ochronne ryb. Sezon 2026

Jak poprawnie zmierzyć rybę2:39

Zanim przejdziemy do gatunków, rzecz, na której wielu się wykłada: pomiar. Rozporządzenie mówi precyzyjnie, jak mierzyć rybę. Od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej. Zamkniętego, czyli nie mierzysz ryby z otwartym pyskiem. Do najdłuższego promienia, czyli płetwa ogonowa ułożona naturalnie, bez rozciągania i bez dociskania.

W praktyce: miej przy sobie miarkę albo matę z podziałką i zwilż ją, zanim położysz na niej rybę. Pomiar rób szybko i spokojnie. Ryba nie powinna leżeć na słońcu, na rozgrzanym pomoście ani na suchym piasku. I najważniejsze: przepis mówi o wymiarze, powyżej którego wolno łowić. Ryba „na styk” albo „prawie” to ryba do wypuszczenia. Nie zaokrąglasz w górę. Jeżeli masz wątpliwość, wątpliwość zawsze działa na korzyść ryby, a nie emocji po holu.

Drapieżniki3:37

Teraz konkretnie, gatunek po gatunku. Zaczynamy od drapieżników, bo o nie pytacie najczęściej.

Szczupak: wymiar ochronny czterdzieści pięć centymetrów. Okres ochronny od pierwszego stycznia do trzydziestego kwietnia.

Sandacz: również czterdzieści pięć centymetrów, a okres ochronny od pierwszego marca do trzydziestego pierwszego maja.

Przy szczupaku i sandaczu uważaj szczególnie, bo część okręgów ustala dla nich wymiar wyższy niż krajowy. Te czterdzieści pięć centymetrów traktuj jako absolutne minimum, a nie jako pewnik na każdej wodzie.

Sum: siedemdziesiąt centymetrów. Okres ochronny od pierwszego stycznia do trzydziestego pierwszego maja. Na wodach związku okres dla suma bywa dłuższy, więc tu również zajrzyj do regulaminu okręgu.

Boleń: czterdzieści centymetrów. Okresu ochronnego w normie krajowej boleń nie ma, ale regulamin okręgu może go wprowadzić.

Węgorz: pięćdziesiąt centymetrów i okres ochronny od pierwszego grudnia do trzydziestego pierwszego marca.

I głowacica, królowa podgórskich rzek: siedemdziesiąt centymetrów, okres ochronny od pierwszego marca do trzydziestego pierwszego maja.

Ryby karpiowate z wymiarem krajowym4:51

Druga grupa to ryby karpiowate, które mają wymiar krajowy. Tu myli się najwięcej osób, bo w głowie siedzi przekonanie, że „białe ryby nie mają wymiarów”. Część ma.

Brzana: czterdzieści centymetrów, okres ochronny od pierwszego stycznia do trzydziestego czerwca. Przy okazji ważne rozróżnienie. Brzanka, mniejsza kuzynka brzany z rzek podgórskich, to osobny gatunek, objęty ochroną częściową. Dlatego nie ma wymiaru ochronnego: po prostu nie wolno jej zabierać.

Certa: trzydzieści centymetrów. Okres ochronny zależy od miejsca. W Wiśle od zapory we Włocławku do ujścia trwa od pierwszego września do trzydziestego listopada. W Wiśle powyżej zapory i we wszystkich pozostałych wodach od pierwszego stycznia do trzydziestego czerwca.

Świnka: dwadzieścia pięć centymetrów, okres ochronny od pierwszego stycznia do piętnastego maja.

Dalej grupa z wymiarem, ale bez krajowego okresu ochronnego. Dwadzieścia pięć centymetrów mają kleń, jaź, lin i rozpiór. Piętnaście centymetrów mają jelec i wzdręga. Zapamiętaj zwłaszcza tę ostatnią parę. Wzdręgę i jelca często wrzuca się do jednego worka z płocią, a to błąd: płoć wymiaru krajowego nie ma, a wzdręga i jelec mają.

Łososiowate, sieje i miętus6:09

Trzecia grupa to ryby łososiowate, sieje i miętus. Tu przepisy są najbardziej szczegółowe, bo zależą od dorzecza i odcinka rzeki.

Pstrąg potokowy. Wymiar dwadzieścia pięć centymetrów obowiązuje w Wiśle i jej dopływach od źródeł do ujścia Sanu, w Sanie i jego dopływach, a także w Odrze i jej dopływach od granicy z Czechami do ujścia Bystrzycy oraz w samej Bystrzycy z dopływami. We wszystkich pozostałych wodach wymiar wynosi trzydzieści centymetrów. Okres ochronny: w tych samych rejonach od pierwszego września do trzydziestego pierwszego stycznia, a w pozostałych wodach od pierwszego września do trzydziestego pierwszego grudnia.

Lipień: trzydzieści centymetrów, okres ochronny od pierwszego marca do trzydziestego pierwszego maja.

Troć wędrowna i łosoś: po trzydzieści pięć centymetrów. Okresy ochronne są dla obu gatunków takie same i zależą od odcinka.

W Wiśle i jej dopływach powyżej zapory we Włocławku okres trwa od pierwszego października do trzydziestego pierwszego grudnia. W pozostałej części roku nie wolno ich tam łowić w czwartki, piątki, soboty i niedziele.

Na Wiśle od zapory we Włocławku do ujścia okres trwa od pierwszego grudnia do końca lutego. Z kolei od pierwszego marca do trzydziestego pierwszego sierpnia połów jest tam zabroniony w piątki, soboty i niedziele.

W pozostałych wodach okres ochronny trwa od pierwszego października do trzydziestego pierwszego grudnia.

Troć jeziorowa: pięćdziesiąt centymetrów, okres ochronny od pierwszego września do trzydziestego pierwszego stycznia.

Sieja: trzydzieści pięć centymetrów. Sielawa: osiemnaście centymetrów. Obie mają okres ochronny od piętnastego października do trzydziestego pierwszego grudnia.

I miętus: dwadzieścia pięć centymetrów, a w Odrze od ujścia Warty do granicy z wodami morskimi trzydzieści centymetrów. Okres ochronny trwa od pierwszego grudnia do końca lutego. Wyjątkiem jest ten sam odcinek Odry, na którym krajowego okresu ochronnego dla miętusa nie ma.

Dzień wolny na początku lub końcu okresu8:19

Teraz zasada, o której mało kto słyszał, choć jest zapisana wprost w rozporządzeniu. Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego wypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny skraca się o ten dzień. Dniami ustawowo wolnymi są niedziele i święta. Pierwszy stycznia to zawsze Nowy Rok, więc okresy ochronne zaczynające się pierwszego stycznia, na przykład szczupaka, suma czy brzany, w praktyce zaczynają się drugiego stycznia. Podobnie z końcem okresu. W dwa tysiące dwudziestym szóstym roku trzydziesty pierwszy maja wypadł w niedzielę, więc okresy kończące się tego dnia, na przykład sandacza i suma, skróciły się o jeden dzień.

Pamiętaj jednak, że to zasada normy krajowej. Jeżeli regulamin twojego okręgu albo łowiska ustala własne, surowsze terminy, obowiązują te surowsze.

Gatunki bez wymiaru krajowego9:12

Czwarta grupa to gatunki, dla których norma krajowa nie ustala wymiaru ochronnego. To między innymi okoń, płoć, leszcz, karp, karaś, krąp i ukleja, a także ryby takie jak amur czy tołpyga.

I tu uwaga, bo to jeden z najczęstszych błędów nad wodą. Brak wymiaru krajowego nie znaczy, że wolno wszystko. Znaczy tylko tyle, że rozporządzenie nie ustaliło ogólnopolskiego minimum. Wymiar, limit albo całkowity zakaz zabierania ustala wtedy gospodarz wody, a na wodach związku okręg, w regulaminie i w zezwoleniu. Wiele okręgów ma na przykład wymiar dla karpia, czasem także wymiar górny, czyli zakaz zabierania największych ryb, które są najcenniejsze dla tarła. Na niektórych zbiornikach swój lokalny wymiar ma okoń. Dlatego przy tych gatunkach regulamin łowiska jest jedynym źródłem prawdy.

To samo dotyczy wód prywatnych i komercyjnych. Często mają własne zasady, zwykle surowsze, na przykład całkowity zakaz zabierania ryb. Prawo krajowe obowiązuje także tam, a regulamin łowiska dokłada swoje.

Limity dobowe10:22

Skoro jesteśmy przy regulaminach, to limity dobowe. Rozporządzenie krajowe ustala tylko jeden dobowy limit: dwie sztuki węgorza. Innych limitów sztuk nie ustala ani rozporządzenie, ani ogólnopolski Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb Polskiego Związku Wędkarskiego, obowiązujący od pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego roku. Pozostałe limity ilościowe ustala zarząd okręgu w zezwoleniu na wędkowanie, a na innych wodach ich gospodarz.

W praktyce oznacza to, że ten sam szczupak może mieć inny limit dzienny w sąsiednich okręgach, a na łowisku specjalnym jeszcze inny. Do tego dochodzą limity wagowe, tygodniowe albo roczne. Najczęściej spotkasz limit dobowy przy szczupaku, sandaczu, sumie czy karpiu, a limity tygodniowe i roczne zwykle przy łowiskach specjalnych i rybach szlachetnych. Jeśli chcesz zabrać rybę zgodnie z przepisami, musisz znać zarówno wymiar, jak i limit dla wody, nad którą stoisz. Jedna liczba zapamiętana na całe życie tu nie wystarczy.

Gatunki obce: obowiązek uśmiercenia11:25

Jeszcze jedna rzecz z rozporządzenia, która działa w drugą stronę. Nie mówi, czego nie wolno zabrać, tylko czego nie wolno wypuścić. Paragraf ósmy dotyczy gatunków obcych, inwazyjnych. Jeżeli złowisz babkę byczą, babkę łysą, babkę rurkonosą albo babkę szczupłą, czebaczka amurskiego, sumika czarnego, sumika karłowatego albo trawiankę, takiej ryby nie wolno wpuścić z powrotem ani do tego łowiska, ani do żadnej innej wody. Trzeba ją niezwłocznie uśmiercić. To samo dotyczy obcych raków: luizjańskiego, marmurkowego, pręgowatego i sygnałowego.

Brzmi surowo, ale ma sens. Te gatunki wypierają nasze rodzime ryby i raki, a każdy wypuszczony osobnik tylko ten proces przyspiesza.

Kary za rybę niewymiarową12:14

Co grozi za zatrzymanie ryby poniżej wymiaru albo w okresie ochronnym? Mandat i odpowiedzialność wynikająca z przepisów o rybactwie śródlądowym, a na wodach związku także konsekwencje regulaminowe, łącznie z utratą zezwolenia. Do tego dochodzi coś, czego nie widać w taryfikatorze: utrata wiarygodności wobec strażników, gospodarza łowiska i innych wędkarzy. Szczegółowym stawkom poświęcimy osobny odcinek FishRadio. Tu wystarczy jedno: to najprostszy do uniknięcia problem w całym wędkarstwie. Wystarczy zmierzyć rybę, sprawdzić kalendarz i nie działać pod wpływem emocji.

Czy tabela z internetu wystarczy?12:53

Często słyszymy pytanie: czy tabela z internetu wystarczy? Nie. Tabela ogólnopolska, także ta z tego odcinka, to punkt wyjścia. Nie zastępuje regulaminu wody, nad którą stoisz. Lokalna weryfikacja jest obowiązkowa, szczególnie na wodach górskich i trociowych, na łowiskach specjalnych i na popularnych zbiornikach, gdzie zaostrzenia są najczęstsze.

Lista na każdy wyjazd13:16

Na koniec praktyczna lista na każdy wyjazd. Pięć punktów, które warto mieć w głowie.

Pierwszy: sprawdź, czyja jest woda i jaki ma regulamin. Norma krajowa to minimum, regulamin okręgu i łowiska to konkret.

Drugi: sprawdź, czy gatunek, na który jedziesz, nie jest w okresie ochronnym i czy na tej wodzie okres nie jest dłuższy niż krajowy.

Trzeci: zabierz miarkę i rejestr połowu. Bez miarki każdy pomiar to zgadywanie.

Czwarty: znaj swoje limity, dzienne i pozostałe, z zezwolenia na tę wodę.

Piąty: jeżeli masz choć cień wątpliwości, ryba wraca do wody. Zawsze.

W fishRadar zrobisz to w kilka chwil. Kalkulator wymiaru i okresu ochronnego powie ci, czy rybę danego gatunku i danej długości możesz zabrać. A na mapie łowisk, w karcie wybranej wody, znajdziesz jej gospodarza i odnośnik do regulaminu, z którego dowiesz się o lokalnych zaostrzeniach.

Wartości z tego odcinka sprawdziliśmy z tekstem rozporządzenia w październiku dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. Przed każdym sezonem warto zajrzeć, czy coś się nie zmieniło.

To było FishRadio. Mierz dokładnie, czytaj regulaminy i połamania kija!