Kary i mandaty wędkarskie 2026 — aktualne stawki

Co grozi za naruszenia prawa wędkarskiego

Za naruszenie przepisów wędkarskich grozi nagana, grzywna albo ograniczenie wolności, a w najcięższych sprawach nawet 2 lata pozbawienia wolności. Decyduje to, który artykuł ustawy o rybactwie śródlądowym (t.j. Dz.U. 2022 poz. 883) został złamany:

• Art. 27a (wykroczenie): grzywna albo nagana. Brak karty przy sobie, brak zezwolenia, złamanie jego warunków, brak wymaganego rejestru połowu.
• Art. 27b (wykroczenie): ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 200 zł. Zakazy ustawowe: wymiar i okres ochronny, limit węgorza, odległość od zapory, liczba wędek.
• Art. 27c (przestępstwo): grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2. Kłusownictwo i niszczące metody połowu.

Wymiary i okresy ochronne ustala rozporządzenie z 12 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1373). Ostrzejsze zasady gospodarza wody wynikają z zezwolenia (art. 7 ust. 2a ustawy), a ich złamanie kwalifikuje się inaczej. Ten tekst dotyczy wód śródlądowych; na morzu obowiązują osobne przepisy.

Brak karty wędkarskiej: mandat i kara

Za brak karty wędkarskiej przy sobie grozi mandat do 500 zł, a w sądzie grzywna albo nagana (art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy). Przepis mówi „nie posiada przy sobie”, więc obejmuje i kartę zostawioną w domu, i łowienie bez karty w ogóle.

Ustawa nie podaje tu własnej kwoty, więc obowiązują granice ogólne: sąd wymierza grzywnę od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń, Kw, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1372), a mandatem można nałożyć grzywnę do 500 zł, do 1000 zł, gdy jeden czyn narusza kilka przepisów (art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, Kpw, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1336, w zw. z art. 9 § 1 Kw). Gdy sąd orzeka jednocześnie o kilku wykroczeniach, wymierza karę łączną w granicach najsurowszego przepisu (art. 9 § 2 Kw). Można też poprzestać na pouczeniu (art. 41 Kw).

Sąd może dodatkowo orzec przepadek sprzętu, nawiązkę od pięcio- do dwudziestokrotności wartości przywłaszczonych ryb oraz trwałe odebranie karty albo jej depozyt sądowy na co najmniej 12 miesięcy, do czasu ponownego zdania egzaminu (art. 27a ust. 4). Gdy należałoby orzec taki środek karny, mandatu się nie nakłada (art. 96 § 2 Kpw).

Czy stawka „200 zł” wynika z przepisów?

Nie: kwoty 200 zł za brak karty nie ma w ustawie ani w Kpw. Podaje ją m.in. plik „Taryfikator” na serwerze pzw.org.pl (według metadanych z 2011 r.), z pozycją „200 zł i więcej”, ale to nie jest akt prawny. Urzędowy taryfikator mandatów (t.j. Dz.U. 2013 poz. 1624) nie wymienia wykroczeń z ustawy o rybactwie, także w późniejszych zmianach. Kwotę w ustawowych granicach wskazuje funkcjonariusz (art. 97 § 3 Kpw). Może więc wskazać 200 zł, ale to nie jest stawka z przepisów.

Kto może łowić bez karty?

• Dzieci do 14 lat, wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej posiadającej kartę (art. 7 ust. 3). O zezwoleniu dla dziecka decyduje gospodarz wody.
• Cudzoziemcy czasowo przebywający w Polsce, np. obywatele Ukrainy w takiej sytuacji, jeśli mają zezwolenie (art. 7 ust. 4); zobacz kartę wędkarską dla obcokrajowca.
• Łowiący w obiektach chowu lub hodowli ryb, z zezwoleniem uprawnionego (art. 7 ust. 4).

Pozostali potrzebują karty. Wydaje ją starosta właściwy dla miejsca zamieszkania osobie, która ukończyła 14 lat i zdała egzamin (art. 7 ust. 5–6), za opłatą 10 zł (§ 5 rozporządzenia). Egzaminu nie zdają osoby ze średnim, średnim branżowym lub wyższym wykształceniem z zakresu rybactwa (art. 7 ust. 5).

Łowienie ryb o nieodpowiednim wymiarze

Za połów ryby o krajowym wymiarze ochronnym mandat wynosi 200–500 zł. Zakazuje go art. 8 ust. 1 pkt 2, a karę ustala art. 27b ust. 1 pkt 1: ograniczenie wolności (1 miesiąc, art. 20 § 1 Kw) albo grzywna nie niższa niż 200 zł, w sądzie do 5000 zł. Sąd może dodatkowo orzec nawiązkę, przepadek sprzętu i odebranie karty (art. 27b ust. 4).

Krajowe wymiary (§ 6 ust. 1 rozporządzenia) sięgają od 15 cm (jelec, wzdręga) do 70 cm (sum, głowacica); szczupak i sandacz mają 45 cm, węgorz 50 cm. Uwaga: płoć, leszcz, okoń i karp nie mają krajowego wymiaru ochronnego, tu decyduje regulamin gospodarza wody; troć wędrowna ma w wodach śródlądowych 35 cm.

Strażnik zmierzy rybę tak, jak nakazuje § 6 ust. 2: od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej. Połów jest dozwolony powyżej wymiaru, więc ryba dokładnie mu równa jest jeszcze chroniona.

Żywą rybę złowioną wbrew art. 8 ust. 1 pkt 1–3a wypuszczasz niezwłocznie do tego samego łowiska (art. 9 ust. 1). Najpoważniejszy skutek łatwo przeoczyć: posiadanie i przewożenie takiej ryby narusza art. 10 ust. 1 pkt 1, a to już przestępstwo z art. 27c ust. 1 pkt 4.

Inaczej jest, gdy ryba przekracza wymiar krajowy, ale nie osiąga wyższego wymiaru z zezwolenia (art. 7 ust. 2a). To art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b: grzywna albo nagana, bez progu 200 zł.

Łowienie w sezonie ochronnym

Za połów w okresie ochronnym mandat jest taki sam jak za rybę niewymiarową, czyli 200–500 zł, bo zakaz z art. 8 ust. 1 pkt 3 też podlega art. 27b ust. 1 pkt 1. Okresy obowiązują wszystkich wędkarzy niezależnie od posiadanych uprawnień.

Terminy ustala § 7 rozporządzenia, np. szczupak 1 stycznia – 30 kwietnia, sandacz 1 marca – 31 maja, węgorz 1 grudnia – 31 marca, lipień 1 marca – 31 maja. Część gatunków ma je różne dla różnych wód: pstrąg potokowy kończy okres 31 stycznia m.in. w górnej Wiśle i Sanie, a 31 grudnia w pozostałych wodach; troć wędrowna ma 1 października – 31 grudnia, z wyjątkiem Wisły od zapory we Włocławku do ujścia (1 grudnia – koniec lutego). Gdy pierwszy albo ostatni dzień okresu przypada w dzień ustawowo wolny, okres skraca się o ten dzień (§ 7 ust. 2). Przy troci w Wiśle obowiązują też zakazy w wybrane dni tygodnia (§ 7 ust. 1 pkt 15). Wszystkie terminy sprawdzisz w tabeli wymiarów i okresów ochronnych oraz w kalkulatorze.

Połów w miejscu niedozwolonym

Połów bliżej niż 50 m od budowli i urządzeń piętrzących wodę to wykroczenie z mandatem 200–500 zł, a połów w obrębie ochronnym to już przestępstwo. Zależy to od rodzaju zakazu:

• Budowle piętrzące: zakaz z art. 8 ust. 1 pkt 4 działa z mocy ustawy przy każdej zaporze, także we Włocławku na Jeziorze Włocławskim (obwód zbiornika Włocławskiego). Kara: art. 27b ust. 1 pkt 1.
• Obręby ochronne: ustanawia je uchwałą zarząd województwa (art. 15 ust. 2), a oznacza tablica lub pława z napisem „obręb ochronny” (§ 15 rozporządzenia). Połów łamie art. 14 ust. 2, a za to grozi art. 27c ust. 1 pkt 4.
• Zakazy z uchwały zarządu województwa we wskazanym miejscu i czasie (art. 17 ust. 7): art. 27b ust. 1 pkt 2 lit. c.
• Rezerwaty i obszary chronione: sama forma ochrony nie oznacza zakazu. Gdy przepisy o ochronie przyrody zakazują tam połowu, łamiesz art. 8 ust. 1 pkt 1 (kara z art. 27b), a te przepisy mogą mieć też własne sankcje.
• Strefy gospodarza wody: wynikają z zezwolenia, więc to art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. b. Sprawdzisz je w dokumentach gospodarza, np. Okręgu Mazowieckiego PZW.

Skąd pochodzą te wartości. Data weryfikacji: 4.11.2026. Konkretną kwotę w granicach ustawowych ustala organ albo sąd; ten artykuł podaje granice, nie taryfikator.

Jak przebiega kontrola straży rybackiej

Strażnik sprawdza kartę wędkarską i zezwolenie, a także liczbę, masę i gatunki złowionych ryb oraz sprzęt (art. 23 pkt 1–2). Przy uzasadnionym podejrzeniu wykroczenia strażnik Państwowej Straży Rybackiej (PSR) może też wylegitymować, zatrzymać dokumenty za pokwitowaniem (z wnioskiem o ukaranie trafiają do sądu w ciągu 7 dni), skontrolować ładunek pojazdu w miejscach związanych z połowem i doprowadzić na policję (art. 23 pkt 4).

Mandat karny może nałożyć m.in. strażnik PSR (art. 23 pkt 6) i policjant. Art. 95 § 1 Kpw dopuszcza też inne organy, gdy przepis szczególny tak stanowi; za te wykroczenia upoważniona jest np. Żandarmeria Wojskowa (§ 1 pkt 4, Dz.U. 2024 poz. 129), ale tylko w swoim zakresie, m.in. wobec żołnierzy (art. 3 ust. 2 ustawy o Żandarmerii Wojskowej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 159). Społeczna Straż Rybacka (SSR), tworzona lub zatwierdzana przez radę powiatu (art. 24 ust. 1), ma tylko uprawnienia z art. 23 pkt 1–3 i pkt 4 lit. b (art. 25 ust. 1): kontroluje dokumenty, połów i sprzęt, a przy podejrzeniu odbiera ryby i sprzęt za pokwitowaniem, bez prawa legitymowania i bez prawa nakładania mandatu. Gdy uniemożliwisz jej kontrolę, strażnik odstępuje od czynności i zawiadamia komendanta (§ 12 ust. 2 ramowego regulaminu SSR, Dz.U. 1999 nr 49 poz. 489), ale przy tych czynnościach korzysta z ochrony prawnej funkcjonariusza publicznego (art. 25 ust. 2 pkt 1), więc utrudnianie kontroli nie jest dobrym pomysłem.

Funkcjonariusz nakładający mandat musi wskazać kwotę, czyn, czas, miejsce i kwalifikację prawną oraz pouczyć o prawie odmowy i jej skutkach (art. 97 § 3 Kpw). Najlepiej zachować spokój i okazać dokumenty bez zwłoki. Pełne porównanie uprawnień znajdziesz w poradniku co może PSR, SSR i policja.